• KAYNAKÇA (4)

    · Et-Tûsi, es-Sâkıb fi-Menakıb, Beyrut, 1956 · Er-Ravz'ül-Faik · El-Cennet'ül-Asime · Kitab-ul Bed'u ve't-Tarih, Ebu Zeyd Ahmed b. Sah el-Belhî, Yazma nüsha: İstanbul Damat İbrahim Paşa Kütüphanesi, Bkz. Şerhli Bağdat Baskısı · El-Mu'cemu'l-Kebir, Ebu'l Kasım Süleyman b. Ahmed b. Eyyub b. Mutayyir elLahmi et-Taberani, Mısır baskısı · Camiu'l Usul Min Ehadis'ir-Resul, Ebu Saadet Mübarek b. Muhammed, İbn-i Esir el-Ceziri, Beyrut baskısı · Metalibu's Seul fi Menakîb-i Âl-ir Resul, Muhammed b. Talha eş-Şafii, Beyrut baskısı, H.1287 · Tezkiret-ü Havassi'l Ümme, Sibt b. Cevzi Hanefi Yusuf b.Abdullah el-Bağdadi ed-Dimeşkî, Beyrut Baskısı tarihsiz · Tezkiretu'l-Kurtubi, Muhammed b. Ahmed b. Ebubekr b. Farah el-Ensari Ebu Abdullah Kurtubi, Mısır bask. · El-Camiu li Ahkam'il-Kur'an, Muhammed b. Ahmed b. Ebubekr b. Farah el-Ensari Ebu Abdullah Kurtubi, Beyrut bask. · Feraidu's-Simtayn, İbrahim b. Saadettin-i Horasani, Beyrut h. 1398 · Kitabu'n-Nihaye (el-Fiten ve'l Melahim), İbn-i Kesir Ebu'l Fida İsmail b. Ömer, Beyrut bask. · Meveddetü'l-Kurba, Seyyid Ali b. Şahab b. Muhammed el-Hüseyni el-Horasanî, İstanbul h. 1301, Ahtar Yay. · El-Fusulu'l-Mühimme, İbn-i Sebbağ Nureddin Ali b. Muhammed el-Maliki, Beyrut, h. 1307 bask · El-Eimmetu'l-İsna Aşer, Şemseddin Muhammed b. Tulun ed-Dımeşkî, Beyrut, Daru's-Sadr Yayınevi, 1958 · Nuru'l-Ebsar, Seyyid Mü'min b. Hasan Şeblenci, Kahire bask. · Fevzu'l-Kadir Şerh-i Camiu's-Sağir, Muhammed Abdurrauf el-Münavi eş-Şafiî, Beyrut, 1972, Daru'l-Maarif · İs'afu'r-Rağibin, Muhammed b. Ali es-Sebban el-Mısri eş-Şafii, Mısır · Delail-ül İmame, Muhammed İbn-i Cerir et-Taberi, Necef baskısı, H.1369 · Mustedrek'ulAvalim'ilUlum, Ebtahi-yi İsfahanî, Müessese-i İmam Mehdî · Avalim'ulUlum, Abdullah bin Nurullah-i Bahrani-yi İsfahanî, Medreset'ul-

  • KAYNAKÇA (5)

    İmam'ilMehdi, Kum, h. k. 1407. · Hatice Ümmü'l-Mü'minin, Abdu'l-Mün'im, Baskı: Beyrut 1954 · Mekatil'üt-Tâlibin, Ebu'l-Ferec el İsfehanî, Baskı: Halep 1315 · Usul-ül Kâfi, Muhammed b. Yakub-i Kuleyni, taşbas. 1311; Darul Kütüb'ül İslamiye, Tahran 1365 · Keşfu'l-Ğumme fi Marifeti'l-Eimme, Musa Erbili, Tebriz 1381 · Keşfu'l-Ğumme an Cami'il-Ümme, İmma eş-Şa'rânî, Kahire, 1281 · Usdü'l-Ğâbe fî Ma'rifeti's-Sahabe, İbnü'l-Esir, Kahire, 1970 · Müsned, Ahmed b. Hanbel, Beyrut 1989 · Kenzu'l-Ummâl, Ali b. Hasan el-Muttakî, Beyrut 1989 · Hilyetü'l-Evliyâ, Ebû Nuaym el-İsfahanî, Dâru'l-Kütübi'l-'İlmiyye, Beyrut, 1409-1988 · El-İsabe fi Temyiz'is Sahabe, İbn Hacer el-Askalani, Kalküta 1853 · Kerbela Şehitleri (Hadikat'üs Süada), Fuzuli, İstanbul 2003 · Tefsir'us-Salebi, Ebu İshak Sa'lebî, Beyrut 1865 · Takrîb-üt-Tehzîb, İbn Hacer el-Askalanî, Bask. Haydarabad Dar'ul Mearif, tarihsiz · Menakıb-ü Harezmî, Hatib el-Harezmî, Bask: Necef 1385 · Deaim'ulİslam, Kadı Nu'man, Dar'ulEzvâ', Beyrut, h. k. 1411 · Meani'lAhbar, Saduk, Camia-i Müderrisin, Beyrut 1954 · Er-Riyazu'n-Nazıra fi Menakıb-il Aşere, Muhibbuddin Taberi, Beyrut 1318 · Meşariku'l-Envar, Hasan el-İdvi el-Hamzavi, Kesteliyye, 1277 h. ve · Mısır, 1316. · EzZürriyet et-Tahire, Ebu Bişr İbn Hammad El-Ensari ed-Dulabi, Şam 1370 · Muhtasar-u Tarih-i Medinet-i Dimaşk , İbn-i Menzur, Dar'ul · Fikr-Dimaşk, · Tehzibü't-Tehzib, İbn Hacer Alî el-'Askalânî, Beyrut 1968, · Hidayet Önderleri, Hz. Fâtımâ, Dünya Ehl-i Beyt Kurultayı, · El-Milanî, Kâdetuna,

  • KAYNAKÇA (6)

    · Eş-Şebiyyat, Ebu Nasr Muhammed b. Abdurrahman El-Hemedani · El-Mevahibü'l-Ledüniyye bi'l-Minahi'l-Muhammediyye, Ebü'l-Abbas Şehabeddin Ahmed b. Muhammed Kastallani, Thk. Salih Ahmed Şami, Beyrut, elMektebetü'l-İslâmiyye, 1991 · El-Bidaye ve'n-Nihaye, İbn-i Kesir, Kahire 1992 · Es-Süğuru'l-Basime fi Menakıb-i Seyide Fâtımâ, · Nüzhetü'l-Mecalis, Celalüddin Es-Suyûti, Mısır 1944 · Et-Tûsi, Misbahu'l-Müteheccid, · Esme'l Menakıb fi Tehzib-i Esne-l Metalib, Muhammed el-Cezeri ed-Dimeşki eş-Şafii, Mısır 1960 · Menakıb-ı Ali İbn Ebi Talib, İbn Meğazilî eş-Şafiî, Dımeşk 1917 · Delaliü'n-Nübüvve, Ebu Nuaym el-İsbehanî, Mısır 1927 · Siretü'n-Nebeviyye, es-Seyyid Ahmed Zihni Dahlan, Mısır 1960 · Esbab'un-Nüzul, Vahidî, Şam 1965 · Alusî, Tefsir, Beyrut 1916 · Nesefî, Tefsir, İstanbul 1954 · Said Havva, el-Esas fi't-Tefsir, Şamil Yay. İstanbul 2009 · Feth'ul-Bari bi Şerhi Sahih'il-Buhari, İbn Hacer Askalani, Dar'ur-Reyyan li'tTuras, 1948 · Fahri Razi, Tefsir-i Kebir · Zemahşeri, Tefsir'ü Keşşaf · İsmail Hakkı, Ruh'ül-Beyan · Abdullah Bahrani, Evâlimü'l-Ulum ve'l-Maarifet, · Allame Abdul Hüseyin Şerefuddin, Kur'an ve Sünnet Işığında Hz. Fâtımâ, Kevser Yay. · Ayetullah Uzma Muhammed Fazıl Lenkarani, Ehl-i Beyt, · Mizan'ul-İ'tidal, ez-Zehebi, Dar-ul Marifet basımı. · Sünen, Beyhaki, Haydarabad Bask. 1965 · Peşaver Geceleri, Seyyid Muhammed Musevi, Terc. F. Altan, K. Çelik, İstanbul

  • KAYNAKÇA (7)

    · Es-Siretü'l-Halebiyye, Ebü'l-Ferec Nureddin Ali b. İbrâhim b. Ahmed Halebî, Beyrut, Dârü'l-Maârif, [t.y.] · Ensab'ulEşraf, Belazurî, Muesseset'ulA'lemî, Beyrut, H. 1393. · Fütuh-ül Buldan. el-Belazuri, Kahire, 1956 · Muhammed Bâkır Es-Sadr, Fedek fi't-Tarih · Alam'ün-Nisa'il Mü'minat · Abdülfettah Abdülmaksud, İmam Ali · El-Vafi bi'l-Vefakat, · Şehristani, El-Milel ve'n-Nihal, · Muhammed bin Mesud, Tefsir-i Ayyaşi · Allame Tabatabai, El-Mizan fi't-Tefsir'il Kur'an, · Müruc'üz-Zeheb · Ali Erbili, Keşf'ül-Gumme, · Muhammed b. Yâkub Kuleyni, Usul-ü Kâfi · Hasais Emir'ül-Mü'minin Ali bin Ebi Tâlib, Ebû Abdirrahmân Ahmed b. Şuayb en-Nesâî, Mısır 1976 · Tefsir-i Ebu'l Futu, · M. Cemal Öğüt, Gül'ün Gülü, İstanbul 2004 · Beyt'ül Ahzan, Abbas el-Kummi · El-Edva fi Menakıb-i ez-Zehra, Ahmed Sahyih El-Hüseyni, · Siyer-ü Alami'n-Nübela, Şemsuddin Muhammed Ahmed ez-Zehebi, Beyrut, 1998 · Müsned-i Fâtımât'uz-Zehra · Fâtımâtü'z-Zehra Behcet'ul-Kalb'il-Mustafa · Es-Suyutî, el-Fethu'l-Kebir, · Beyhaki, el-Camiu's-Sağir Şerhi, · El-Fethu'l-Kebir, el-Hâfız Celâleddin Abdurrahmân İbnu Ebî Bekr es-Suyûti, Beyrut 1944 · Târîhu'l-Edebi'l-Arabî, Ömer Ferruh, Beyrut, 1989 · Ebu Bekr b. Ebi'd-Dünya, Kitabü'd-Dua · Cem'ul-Cevami, el-Hâfız Celâleddin Abdurrahmân İbnu Ebî Bekr es-Suyûti, Beyrut 1968

  • HZ. HASAN KİMDİR?

    Hz. Hasan, künyesi ile birlikte ismi el-Hasan bin Ali b. Ebu Tâlib el-Haşimî el-Kureyşî'dir. Ehl-i Beyt silsilesinin iki büyüğünden birisi, Peygamberimizin arkasından gelen Ehl-i Beyt imamlarının ikincisi, Peygamberin en sevdiği torunlarındandır. Allah Resulü'nün ifadesi ile, "Peygamberin reyhanesi" (güzel kokulu çiçeği), Hz. Ali ile Hz. Fatıma'nın en büyük oğlu, cennet gençlerinin efendisi, Peygamberin soyunu sürdüren iki kişiden birisidir. Resulüllah'ın Necran hıristiyanlarına karşı iftihar ettiği dört kişiden birisi, yüce Allah'ın günah kirinden arındırarak tertemiz kıldığı kimselerden, yine yüce Allah'ın sevilmelerini emrettiği yakınlarından, arkalarından gidenlerin kurtulup, yollarından ayrılanların sapıtıp azdığı iki paha biçilmez emanetten birisidir. 1 1 Hidayet Önderleri, İmam Hasan, Dünya Ehl-i Beyt Kurultayı, s. 22

  • HZ. HASAN’IN DOĞUMU

    Hz. Hasan'ın doğumuyla ilgili farklı kaynaklarda şu rivayetler yer almaktadır: İbn'ül Esir ve İbn Hacer, Hz. Hasan'ın doğumuyla ilgili olarak şunları yazar: "İmam Hasan'ın Şaban ayında, 4. veya 5. hicrî senesinde doğduğuna dair rivayetler varsa da, en doğru görüş, 3. hicrî senede doğduğuna dair rivayettir." 2 Kuleynî, İmam Hasan'ın Hicret'in 2. yılında dünyaya geldiğini yazar: "... Hasan b. Ali, Hicret'ten iki yıl sonra Bedir Savaşı'nın olduğu yılın Ramazan ayında doğdu. Bir rivayete göre, Hicret'ten üç yıl sonra doğmuştur... Kırk dokuz yılının Safer ayının sonunda vefat etmiştir. Öldüğünde kırk yedi sene ve birkaç aydı ömrü..." 3 "İmam Hasan hicrî üçüncü yılın Ramazan ayının ortasında Medine'de doğdu." 4 2 İbnü'l-Esir, Usdü'l-Gâbe, II, 10; İbn Hacer el-Askalânî, Tehzibü't-Tehzib, c. II, s. 296 3 Kuleynî, el-Kafi, c. 1, s. 837 4 Keşfu'l Gumme, c. 1. s. 514; Biharu'l Envar, c. 44, s. 136; el-Avalim, el-İmam'ül Hasan, s. 13

  • HZ. HASAN’IN DOĞUMU (2)

    Hz. Hasan'ın doğumuyla ilgili en doğru bilgi şudur: Hz. Hasan, Hz. Ali ve Hz. Fatıma'nın ilk çocukları olarak Hicret'in 3. yılı Ramazan ayının 15. gecesi dünyaya gelmiştir. 5 Hz. Câbir'in ifadesine göre, Hz. Fatıma, İmam Hasan'ı dünyaya getirdiğinde Hz. Peygamber, onu beyaz bir beze sarmalarını emretmişti. Fakat onu sarı bir beze sardılar. Hz. Fatıma, "Ey Ali! Çocuğun adını koy" dedi. Hz. Ali ise, "Onun adını koymakta Resulüllah'ın önüne geçecek değilim!" dedi. Hemen Peygamberimizin yanına geldi. Hz. Peygamber çocuğu kucağına alıp öptü. Mübarek dilini bebeğin ağzına koydu. Bebek, Resulüllah'ın dilini emmeye başladı. Arkasından Hz. Ali ile Hz. Fatıma'ya, "Onu sarı renkli beze sarmamanızı emretmemiş miydim?" dedi. Ve beyaz renkli bir bez getirilmesini isteyerek bebeği ona sardı, sarı renkli bezi attı. Arkasından sağ kulağına ezan ve sol kulağına kamet okudu. Sonra Hz. Ali'ye dönerek, "Adını ne koydun?" diye sordu. İmam Ali, "Onun adını koymakta Senin önüne geçmeyi düşünmedim" dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber, "Onun adını koymakta Ben de Rabbimin önüne geçmeyi düşünmüyorum" buyurdu. Bu esnada yüce Allah, Cebrail aracılığıyla şu talimatı verdi: "Muhammed'imin bir oğlu dünyaya geldi. Onun yanına in ve kendisine selam söyle. Benden ve kendinden yana kendisini tebrik et. Ve O'na, `Harun, Musa için ne idi ise, Ali de Senin için odur. Bu yüzden yeni doğan çocuğa Harun'un oğlunun adını ver' de." Bu talimatı alan Hz. Cebrail, Peygamberimizin yanına indi ve O'nu yüce Allah ve kendisi adına tebrik ettikten sonra şöyle dedi: "Yüce Allah, Sana bu çocuğa Harun'un oğlunun adını koymanı emretti." 5 el-İrşad, Şeyh Müfid, s. 169; Tarihu'l Hulefa, Suyutî, s.188

  • HZ. HASAN’IN DOĞUMU (3)

    Peygamberimiz, Harun'un oğlunun adı neydi, diye sordu. Cebrail, "Onun adı Şubber'di" dedi. Peygamberimiz, "Ama benim dilim Arapça'dır" dedi. Bunun üzerine Cebrail, "O halde ona Hasan adını ver" dedi. Peygamberimiz de ona Hasan adını verdi. 6 Yine Hz. Câbir'in verdiği bilgiye göre Peygamberimiz bu konuda şöyle demiştir: "Hasan'a Hasan adı verildi. Çünkü gökler ve yerler Allah'ın ihsanıyla ayakta duruyor." 7 Hz. Peygamber, İmam Hasan'ın doğumunun yedinci gününde onun adına kendi eli ile akika kurbanı kesti. Keserken şöyle buyurdu: "Bunu Allah'ın adı ile Hasan için akika olarak veriyorum. Allah'ım, onu bu kurbanın kemiği ile kemiklendir. Eti ile etlendir. Kanı ile kanlandır. Saçı ile saçlandır. Allah'ım, onu Muhammed ve Ehl-i Beyt için koruyucu kıl!" Bu sözlerin arkasından kurbanın bir parçasını ebeye hediye etti. Söylendiğine göre, verilen hediye kesilen koyunun budu idi. Sonra da bunun bir kısmını komşulara verdiler. Peygamberimiz daha sonra İmam Hasan'ı tıraş etti. Kesilen saçlarını tarttı ve ağırlıkları kadar yaprak altını sadaka olarak dağıttı." 8 Uyun'ul Ahbari'r-Rıza'da ise şöyle geçer: "Hazreti Zehra ebeye bir koyun butu ile bir dinar verdi."9 Diğer kaynaklarda da Hz. Hasan'ın doğumu ile ilgili şu rivayetlere rastlamaktayız: 6 Maani'l Ahbar, s. 57; İlelu'ş-Şerayi, s. 138; Biharu'l Envar, c. 43, s. 240, Hd. no: 8 7 el-Menakıb, c. 3, s. 166 8 el-Avalim, s. 20, 22; el-Kafi'den naklen c. 6, s. 33 9 Uyun'u Ahbari'r-Rıza, c. 2, s. 45

  • HZ. HASAN’IN DOĞUMU (4)

    "Hz. Hasan, anne ve babasının ilk çocuğu idi. Resulüllah (s.a.v.), doğduktan hemen sonra onu kucağına alarak sağ kulağına ezan ve sol kulağına ise kameti okudu. Sonra onun için bir koyun kurban etti. Saçını tıraş edip ağırlığınca gümüşü fakirlere dağıttı. Bebeğin başını ıtırla kokulandırmalarını emretti. Ve o andan itibaren bebek için akika (kurban kesmek) ve saçının ağırlığınca sadaka vermek geleneği oluştu. Hz. Peygamber ona cahiliye döneminde kullanılmayan Hasan adını verdi. Künyesini de Ebu Muhammed koydu. Bundan başka künyesi olmamıştır."10 10 İmam Hasan'ın Barışı, s. 38, 39

  • HZ. HASAN’IN LAKAPLARI

    Lakaplarının sayısı pek çoktur. Bunları şöyle sıralayabiliriz: Sıbt (torun), Seyyid (efendi), Zeki (temiz), Mücteba (seçilmiş) ve Taki (takvalı). Yanısıra Veli ve Tayyib... bunların hepsi onun hakkında söylenmiştir. Bu lakapların en yaygını Taki lakabıdır. Fakat bunların en üstün derecelisi ve ona en yakışanı Peygamberimiz tarafından ona takılan lakaptır. Nitekim güvenilir hadis imamlarından ve râvilerden nakledildiğine göre Peygamberimiz onun hakkında, "Bu oğlum Seyyid'dir" buyurmuştur. Buna göre, Hz. Hasan'ın en önde gelen lakabı Seyyid'dir. 11 Peygamberimizin amcası Abbas'ın eşi Ümmü'l Fazıl'ın şöyle dediği nakledilir: "Hz. Peygamber'e, `Ey Allah'ın Resulü, rüyamda Senin vücudunun bir kısmının kucağımda olduğunu gördüm' dedim." Bana 11 Hidayet Önderleri, s. 58