sevgisini esirgemiyordu, ama sonunda İbni Mülcem, şekavetini ortaya çıkararak Hz. Ali'nin bâtın ve işlerin apaçık gerçeğini ihata eden ilmini ispat etti." Hz. Ali, huzurunda ileri geri konuşan, hutbe irat ederken sözünün devamlı kesen, cahil ve kaba bir topluluk olan Hariciler'e karşı bile hoşgörülü ve sabırlı davranabilmiştir. Onların kendisine...

sakın seni telaşlandırıp hafifliğe kapılmana neden olmasınlar'1807 ayetini okudu." Hz. Ali, Hariciler'in kendisiyle savaşacaklarını bilmesine rağmen onlar harekete geçmeden hiçbir eylemde bulunmamıştır. İbn-i Abbas'tan gelen bir rivayet şöyledir: "Haruriyye" (Hariciler) düşmanlık üzere bir yerde toplandılar. Ve Ali b. Ebu Tâlib ile O'nun yanında yer alan ashaba karşı çıkmaya...

Hz. Ali'ye göre toplumun sınıflarının biri diğeri üzerinde tahakküm edemez veya bazıları bazılarından daha fazla hak sahibi değildir. Toplumu oluşturan bütün sınıflar her biri bir çarkın dişlileri gibi diğerine muhtaçtır. Hepsi birbirini tamamlar. Hepsinin görev ve sorumlulukları farklıdır. "Bil ki, vatandaşlar tabaka tabakadır. Bunların her biri diğerine muhtaçtır....

tirip götürenlere, çalışıp didinenlere onlar uzak diyarlardan, çöllerden, ovalardan ve dağlardan malları aşırırlar. İnsanların gidip getirebilmesi imkânsız olan yerlerden malları alır getirirler. Bulunduğun yerde ve beldenin kenar semtlerinde onların durumunu araştır. Bununla birlikte bil ki, onlarda müthiş bir cimrilik, stokçuluk ve satıcılar üzerinde tahakküm kurma hastalığı var....

Hz. Ali, halkın bürokrasi denen engele takılarak idarecilere ulaşamamasını, problemlerini dile getirememesini büyük bir idari hata olarak kabul etmekteydi. Mâlik b. Eşter'e şöyle diyor: "Bazı işleri bizzat yap. Mesela kâtibin yorulduğunda sen yaz, yardımcıların halkın hacetlerini o gün gideremiyorsa o işle bizzat sen ilgilen."1811 Hz Ali'ye göre, idareci idare...

Halkın dertlerini dinlemek için idareci bir meclis oluşturmalı ve kendisi bu meclise bizzat başkanlık etmelidir. "Sorunları olanlar için genel bir meclis kur. Ve sen de bizzat o meclise katıl. Seni yaratan Allah için orada tevazu göster. Yardımcılarını ve güvenlik personelini uzakta oturt ki, derdini anlatan kişi onlardan çekinip kekelemesin."1813...

istemesek, şimdi daha onurlu ve güçlüydük şüphesiz... Onu azledersen ne âlâ, aksi takdirde Hemdan kabilesi olarak sana karşı, kıyam edeceğiz, bilmiş ol..." Muaviye, bir kadının ona böylesine pervasızca tehdit savurmasına pek öfkelenmişti. "Beni kabilenle mi tehdit ediyorsun sen?"diye bağırdı. "Seni feci bir halde o Busr dediğin adama göndereyim...

Hz. Ali toplumda istikrarın bozulmasına ve fitneye yol açabilecek her türlü uygulamaya karşıydı. Kadılara hitaben şöyle dediği nakledilmiştir: "Daha önce hükmettiğiniz gibi hükmedin ki hükümleriniz bir olsun. Ben ihtilafa düşmenizden korkuyorum."1816 Aynı şekilde diğer halifeler döneminde verilen hükümlerin de değiştirilmesine taraftar değildi. Peygamber zamanında, Resulullah ile Necranlılar arasında...

"Ey Ali! Biz Senin elinle yazılan bir sulh yapmıştık. Ancak Ömer bizi yurdumuzdan sürdü. Şimdi yurdumuzu bize iade et." Ancak Hz. Ali bu teklifi reddetti.1817 Hz. Ali'nin Fedek'in asıl sahiplerine geri verilmesi konusunda da aynı yolu izlediğini görmekteyiz. Ki halifeliği döneminde Hz. Fatıma'nın mülkü olan Fedek'i evlatlarına geri vermediği için...

Hz. Ali şöyle diyor: "Yardımcılarının işlerini takip et. Onları iş bilen seçkin kişiler arasından seç. İltimasla seçme. İstişare etmek sizin keyfi hareketler yapmak ve iltimas geçmek zulüm ve hıyanetin şubeleridir. Bunlar insanlara zarar verir. İşler düzgün gitmez. İdare işleri de öyle... Bunlar, ancak o işlere bakan kişilerin ıslahıyla düzgün gider....