ORDUNUN YAPISI (3)
sopu kötü olana ve geçmişinde küfür ve nifak bulunana lanet ediyorlardı, bunun ardından halk hep bir ağızdan "amin, amin" diye bağırıyorlardı. 505 Bu ve benzeri yöntemler sayesinde Şam'ın propagandalarının önüne geçmek mümkün oldu. İmam Hasan'ın muhalifleri tarafından yürütülen uğursuz propagandalara rağmen İmam'ın yakın dostlarının tebligatı neticesi halkın çoğunda cihada gitme arzusu uyandı. İbn-i Ebi'l Hadid'in ifadesiyle, "İnsanlar heyecan ve şevkle kitleler halinde orduya katlamaya başlamışlardı." 506 Bu durum herkese Şam ordusunun yenilgiye uğrayacağı, Kûfe ordusunun zafer elde edeceği fikrini verdi. Ancak ordunun içindeki karışık unsurlar ciddi bir problemdi. Daha önce ifade ettiğimiz bu farklı grupların kimi ganimet peşindeydi, kimi kabile taassubu ile hareket ediyordu, kimi şüphe içinde idi. Şeyh Müfid Haricîlerin İmam Hasan'ın ordusunda yer almalarını şöyle yazıyor: "Onların tek amacı ne şekilde olursa olsun Muaviye'yle savaşmaktı." Bu söz doğru olmakla beraber Haricîlerin başka amacı olmadığı pek doğru bir tespit sayılmaz. Hz. Ali'yle yaptıkları Nehrevan Savaşı'nı ve sonunda onu şehit ettikleri düşünülürse Haricîlerin, Hz. Hasan'a karşı da samimi oldukları söylenemez. Razi Ali Yasin'e göre; 1- Haricîler, Şamlılarla savaşmak istiyorlardı. Ancak bunun asıl sebebi, Irak, Mısır ve Şam'daki İslam dünyasının hükümdarlarını hedef almaktı. Zira, Haricîlerde tam bir terörizm ruhu hakimdi. Öyle ki, onların diğer fikir ve eylemleri bu eğilimlerinin gölgesinde kalıyordu. 505 İmam Hasan'ın Barışı, s. 151 506 Şerh-u Nehcü'l Belaga, İbn-i Ebi'l Hadid, c. 4, s. 14