TEVVABUN HAREKETİ
Kerbela katliamından sonra, İmam Hüseyin (a.s.)'ın şehadeti etkisini göstermiş, özellikle Hâşimoğulları arasında bu katliamın intikamını alma fikri yerleşmeye başlamıştır. Tevvabun hareketi, daha sonra meydana gelen olaylar nedeniyle olacak ki, bazı eserlerde Ehl-i Beyt taraftarlarına mâl edilen ilk siyasî mânâdaki ayaklanma olarak anlatılmaktadır. Ancak bizce, çıktığı anda bu hareketin siyasî bir beklentisi yoktu. Kerbela faciasından sonra, halkta ve özellikle Hâşimoğulları'nda baş gösteren pişmanlık ve intikam duygusu bu hareketin esas çıkış nedenidir. Yezid döneminde mesele gizli ve halkın arasında konuşulan bir düşünce olarak kalmıştır. Yezid'in zorbalığa ve baskıya dayalı sıkı yönetimi, düşüncenin fiiliyata geçmesine engel olmuştur. 680 yılında ortaya çıkan bu hareket, 683'de Yezid'in ölümüne kadar gizli olarak faaliyetlerini sürdürmüştür. Hişam bin Muhammed ve Ebu Mıhnef kanalıyla gelen rivayetlere göre; Hz. Hüseyin (a.s.) şehit edilip İbn-i Ziyad en-Nuhayle'deki karargâhından ayrılarak Kûfe'ye gelince, bu zümreye mensup olanlar birbirleriyle karşılaştıkları zaman, işledikleri büyük hatayı dile getiriyor. Üzerlerindeki bu büyük utanç ve günahı ancak Hz. Hüseyin (a.s.)'ı şehit edenleri öldürmekle temizleyebileceklerine inanıyorlardı.738 738 İbn'ül Esir, Kâmil, c. 4, s. 158
