SOSYOLOJİK VE STRATEJİK BAKIMDAN MUKAYESESİ İMAM HASAN İLE İMAM HÜSEYİN DÖNEMİNİN FARKLI ŞARTLARI
Birinci fark şudur: İmam Hasan'ın (a.s.) hilafet makamında olması, Muaviye'nin ise sadece bir yönetici, vali ve hakim konumunda olmasıdır; Muaviye o döneme kadar kendi kendini halife ve mü'minlerin emiri olarak henüz tanıtmamıştı. O, Emirü'l-Müminin Ali'nin (a.s.) döneminde isyancı ve itiraz eden bir kişi konumunda idi. Muaviye, "Ben Ali'nin hilafetini kabul etmiyorum. Çünkü Ali Müslümanların hak halifesi olan Osman'ın katillerine sığınak vermiş, hatta Osman'ın katline kendisi de iştirak etmiştir; işte bu yüzden Ali Müslümanların hak halifesi değildir" sözleriyle Ali'ye (a.s.) karşı oluşuna bir delil olarak göstermeye çalışmıştır. Muaviye, hak olmayan ve eli bir önceki hükümetin kanına bulaşan hükümete itiraz eden bir kişi (ve bir grup) konumunda mücadele başlattı. O zamana kadar hilafet iddiasında bulunmuyor, halk da onu mü'minlerin emiri olarak görmüyordu; o, bu halifeye uymak istemiyoruz diyordu.