VEDÂ HUTBESİ’NİN HATIRLATTIKLARI
`Vedâ Hutbesi' diye anılan bu tarihî hitabe, yüce İslam'ın cihanşümul mesajını özetliyordu. Bu, insanlık için kıyamete kadar bâki kalacak anlamlı mesajdı. Bu mesaj, insanlığı ebediyen medenî kılacak bir hayat programını ifade ediyordu. Bu program, önce ferdin ve sonra da toplumun saadetini temine yönelikti. Kendisini medenî dünyadan sayan Batı (Hıristiyan) dünyası, o zaman henüz Ortaçağ zihniyetini taşıyor, kilise ve feodalite (derebeylik) rejimini yaşıyordu. On dört asır önce, Resul-i Ekrem (s.a.v.), irad buyurmuş oldukları bu hitabeleriyle, yalnız yedinci asır Müslüman Araplarına değil, İslam'ın kudretiyle, bütün insanlığa hitap ediyordu. 158 Vedâ Hutbesi, insanlık için bir kurtuluş reçetesi olmakla birlikte, aynı zamanda huzurlu bir hayat ortamının projesini ortaya koymaktadır. Bu hutbe, insan hak ve hürriyetlerini de en kâmil anlamda, hakkaniyet ve adalet ölçüleri içinde teminat altına almaktadır. Dün olduğu gibi bugün de hak, hürriyet ve huzur arayan insanlık için Vedâ Hutbesi en anlamlı belgedir. Bu sebeple, Vedâ Hutbesi'nin muhtevasını tahlil etmeye ve günümüzde söz konusu edilen "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi"yle mukayese etmeye çalışacağız. 158 Cuma, 9; Zilhicce 10 / 8 Mart 632