SOSYOLOJİK VE STRATEJİK BAKIMDAN MUKAYESESİ (2)
Dolayısıyla, İmam Hüseyin'in (a.s.) kıyamının doğru, meşru ve bu kıyama neden olan her üç etken açısından İmam Hasan'la (a.s.) İmam Hüseyin'in (a.s.) durumu birbirinden tamamen farklıydı. Ondan biat istiyorlardı, bundan ise böyle bir şey istemiyorlardı. (Halbuki biat etmek de başlı başına bir meseledir) İmam Hüseyin'e (a.s.) Kûfe halkı tarafından hüccet tamamlanmıştı ve halk, Kûfe yirmi yıl sonra nihayet uyanmıştır, Muaviye'den yirmi yıl sonraki Kûfe yirmi yıl önceki Kûfe'den farklıdır; bunlar artık Ali'nin (a.s.) kadir-kıymetini biliyor, İmam Hasan'ın (a.s.) değerini biliyor, İmam Hüseyin'in (a.s.) kıymetini biliyorlar; Kûfe halkı arasında İmam Hüseyin'in (a.s.) ismi anılınca gözyaşı döküp ağlıyor; artık ağaçlar meyve vermiş, tarlalar yeşermiştir, tam bir hazırlık içersindeyiz; haydi gel diyorlardı. Bu davetler İmam Hüseyin'e (a.s.) hücceti tamamlıyordu. Fakat İmam Hasan (a.s.) hakkında durum farklıydı. Kûfe'nin durumuna bakan herkes onun hiçbir hazırlığı olmadığını görüyordu. Üçüncü mesele ise hükümetin kötü davranışıydı. (Hakim olan bozukluğu kastetmiyorum; hakim bozuklukla yönetimin bozuk ve kötü davranışı farklı şeylerdir) Muaviye İmam Hasan'ın (a.s.) döneminde mahiyetinin ortaya çıkmasına, iyiliği emredip kötülükten sakındırmak unvanıyla kıyam etmek için zemin oluşturmasına neden olacak veya bilfiil bir vazife oluşturacak bir hareket yapmamıştı; fakat İmam Hüseyin'in (a.s.) döneminde şartlar yüzde yüz böyleydi.