SOSYOLOJİK VE STRATEJİK BAKIMDAN MUKAYESESİ HZ. HASAN VE MUAVİYE ARASINDAKİ ANTLAŞMANIN MADDELERİ

---

Hz. Hasan ile Muaviye arasında gerçekleşen barış antlaşmasının bazı maddelerini inceleyip durumunu görelim. Tarihçiler antlaşmanın maddelerini şöyle kaydetmişlerdir: 1- Hükümet, Allah'ın Kitabı, Resulüllah'ın (s.a.v.) sünneti ve layık halifelerin gidişatına uyması şartıyla Muaviye'ye bırakılacak. (Arapça'da işi bırakmak anlamında "teslim-i emr" ifadesi kullanılmıştır. Bunun Türkçe tabiri "hükümet"tir.) (Burada şu noktaya da değinmemiz gerekir ki) Emirü'l-Mü'minin Ali'nin (a.s) şöyle bir yaklaşım tarzı vardır: Hilafet benim hakkım olduğu hâlde ben kendim veya başka birinin halife olması için kıyam etmem; bu halkın vazifesidir; ben ancak, hilafet kürsüsünde oturan kişi işleri mecraından çıkaracak olursa kıyam ederim. Hz. Ali, Nehcü'l Belaga'da şöyle buyuruyor: "Allah'a and olsun ki, ben Müslümanların işleri düzenli yürüdüğü müddetçe ve özellikle benden başkasına zulmedilmedikçe teslim olacağım."