UBEYDULLAH’IN HALİFELİK SEVDASI (2)


Bu sebeple dininiz ve toplumunuz için râzı olacağınız bir kimseyi seçiniz. Razı olduğunuz kimseyi ilk kabul eden ben olacağım. Şayet, Şam ehli de sizin dininiz ve toplumunuz için razı olacağınız birisini seçerlerse, siz de müslümanların Bunu beğenmeyip, kabul etmeyecek olursanız, istediğiniz verilinceye kadar mücadelenize devam edersiniz. Sizin hiçbir bölge halkına ihtiyacınız yoktur ve hiç kimse sizden müstağni kalamaz, herkes size muhtaçtır." 728 Ubeydullah'ın Basra halkına, kendisini emir seçerlerse, feylerini toplayıp düşmanları ile savaşacağını da söylediği yazmaktadır. 729 Yapılan konuşmalar işe yaramış ve güya halkın isteği ile Ubeydullah'a biat edilmiştir. Ubeydullah'ın yanından ayrıldıktan sonra, halk ellerini valilik konağının kapı ve duvarlarına sürerek, "Bu İbn-i Mercane'nin biatidir" demişlerdir. 730 Bir mânâda onunla alay etmişlerdir. Basra'da halkın biatini aldığını zanneden Ubeydullah, Kûfe'de de biat çalışmalarına girişmiştir. O dönemde kendi vekili olarak Kûfe'de vali olan Amr b. Hureys'i görevlendirmişti. Vali, halkı toplayarak Ubeydullah'ın isteğini bildirdi ve onlardan biat etmelerini istediği zaman Yezid b. Hâris eş-Şeybanî, bunun mümkün olmadığını söyledi. Bu sözü duyan halk da dağılmıştır. 731 Daha sonra, Seleme b. Züeyb, Basra'ya gelerek halktan Abdullah b. Zübeyr adına biat de almıştır. 732 Basra'daki hâkimiyetini tamamen yitiren Ubeydullah, bir gece kılık değiştirmek sureti ile Basra'nın merkezinden ayrılmayı başardı. 733 728 İbn'ül Esir, Kâmil, c. 4, s. 131-132 729 İbn-i Kuteybe, İmame, c. 2, s. 16 730 Zehebî, Tarih'ul İslam, 61-80 731 Belazurî, Ensab, c. 6, s. 7; Mesudî, Müruc, c. 3, s. 93 732 İbn-i Cevzî, c. 6, s. 25 733 İbn-i Kuteybe, İmame, c. 2, s. 17