SOSYOLOJİK VE STRATEJİK BAKIMDAN MUKAYESESİ İMAM ALİ’NİN PERSPEKTİFİNDEN İMAM HASAN’IN BARIŞI
Şöyle bir sual akla gelebilir: İmam Hasan (a.s.) yerine Emirü'lMü'minin Ali (a.s.) olsaydı o da barış yapar mıydı? Çünkü Hz. Ali (a.s), "Ben, bir gün bile Muaviye'nin hükümetine tahammül etmem" buyuruyordu. İmam Hasan (a.s.) Muaviye'nin hükümetine nasıl razı oldu? Cevap olarak deriz ki: İmam Hasan'ın (a.s.) yerine Emirü'lMü'minin Ali (a.s.) olsaydı o da barış yapar mıydı?" sorusuna bu şekilde cevap verilemez. Evet, Hz. Ali (a.s.) da İmam Hasan'ın (a.s.) bulunduğu şartlar içerisinde, hilafet makamında öldürülme endişesi olsaydı barış yapardı. Fakat Hz. Ali'yle (a.s.) İmam Hasan'ın (a.s.) şartlarının birbirinden çok farklı olduğunu biliyoruz; yani karışıklıklar Hz. Emirü'l-Mü'minin Ali'nin (a.s.) döneminin sonlarında ortaya çıktı; dolayısıyla Sıffin Savaşı da ilerleme kaydeden bir savaştı. İçeriden Haricîler ortaya çıkmasaydı kesinlikle Emirü'l-Mü'minin Ali (a.s.) zafere ulaşırdı; bunda tartışma yoktur.