HZ. ALİ DÖNEMİNDE DEVLETİN GELİR KAYNAKLARI (6)
masrafları buradan karşılanırdı. Vilayetlerde görevli memurların maaşları buradan verilirdi. Ayrıca köprüler, kuyular, yollar, kanallar ve imar faaliyetleri de bu gelirle yapılırdı.1883 Cizye: Cizye, İslam Devleti'nin himayesinde yaşayan yahudi, hıristiyan, mecusi ve sabii vatandaşların hazineye ödemekle yükümlü oldukları baş vergisidir.1884 Bu vergi Kur'an, Sünnet ve İcma yolu ile sabit olup, yılın belli bir zamanında devlet memurları tarafından toplanırdı.1885 Gayrimüslim bir vatandaş kendi dinini bırakarak İslam'ı seçerse ondan alınmakta olan cizye geçerliliğini kaybederdi.1886 Buna karşılık, bir vatandaşın elinde bulunan toprak konusunda değişik bir uygulama yapılarak iki şeyden birini tercih etmesi istenirdi. Toprağı işletmeye devam ederse, ondan haraç alınır, bırakıp gitmek isterse de toprak devlete kalırdı.1887 Bir rivayete göre, Aynu't-Temr bölgesinde ikamet eden bir gayrimüslim çiftçi, Hz. Ali'ye gelerek Müslüman olur. Halife ona şöyle der: "Başına konulan vergiyi kaldırıyoruz. Elindeki toprak ise, Müslümanlara aittir, istersen senden haraç alalım, istersen de seni haraç 1883 El-Velayetü Alili Buldan c. 2, s. 98 1884 Ebu Yusuf el-Haraç s. 131 1885 Maverdi, el-Ahkâm s. 142-144 1886 Yahya b. Adem, Kitübü'l s. 61 1887 Yahya b. Adem, el-Haraç s. 61; Ebu Ubeyd, el-Emvâl s. 48