SOSYOLOJİK VE STRATEJİK BAKIMDAN MUKAYESESİ
Maddenin devamı şöyledir: "Ali dostları her yerde emniyet ve huzur içinde olacak, taraftarlarına eziyet edilmeyecek, can, mal, namus ve evlatları için endişede olmayacaklar, kimse onları takip etmeyecek, zarar vermeyecek, hak sahibinin hakkı kendisine ulaşacak ve ellerindekiler geri alınmayacaktır." 547 "Hasan b. Ali, kardeşi Hüseyin b. Ali ve Allah Resulü'nün Ehl-i Beyt'inden hiçbirine gizlide veya açıkta suikast tertiplenmeyecek, İslam âleminin hiçbir yerinde korku ve tehdit altında kalmayacaklar." 548 Suyutî anlaşma şartlarına, "hilafetin Muaviye'nin ölümü halinde Hasan'a iade edilmesi" maddesini de ekler. Aynı madde el-İmame ve's-Siyase'de de geçmektedir. 549 Ancak diğer bazı kaynaklarda ise şöyle geçmektedir: "Muaviye kendinden sonra kimseyi yerine tayin etmeyecek, aksine bu iş ondan sonra Müslümanların şûrası ile tesbit olunacaktır." 550 Ancak her ne şekilde olursa olsun Muaviye zaten bu şarta hiçbir şeklide riayet etmemiş, hükümete geçtikten kısa süre sonra oğlu Yezid'i veliaht olarak tayin etmiştir. İbn-i Kuteybe şöyle yazıyor: "Daha sonra Muaviye'nin elçisi Abdullah b. Amir, İmam Hasan'ın şartlarını olduğu gibi Muaviye'ye yazıp gönderdi. Muaviye hepsini kendi el yazısı ile bir sayfaya yazıp mühürledi. Sağlam taahhüt ve yeminlerle anlaşmayı teyit etti, Şam ileri gelenlerinin hepsini şahit gösterdi. Ve tekrar elçisi Abdullah'a gönderdi. O da İmam Hasan'a teslim etti. 551 Dineverî, s. 200 547 Taberî, c. 6, s. 97; İbn-i Esir, c. 3, s. 166; Mekatil'ut-Talibiyyin, s. 26; Şerh-u Nehcü'l Belaga, İbn-i Ebi'l Hadid, c. 4, s. 15 548 Biharu'l Envar, c. 10, s. 115; en-Nesayih'ul Kafiye, s. 156 549 el-İmame ve's-Siyase, c. 1, s. 140 550 Savaik, s. 136 551 el-İmame ve's-Siyase, s. 200