SOSYOLOJİK VE STRATEJİK BAKIMDAN MUKAYESESİ İMAM HÜSEYİN’İN (A.S.) KIYAMINI GEREKTİREN NEDENLER VE ONUN İMAM HASAN’IN (A.S.) DÖNE- MİNİN ŞARTLARIYLA MUKAYESESİ

---

İmam Hasan (a.s.) ve İmam Hüseyin'in (a.s.) içinde bulundukları diğer şartlar da birbirinden çok farklıydı. İmam Hüseyin'in (a.s.) kıyamında üç etkenin rolü vardır. Bu üç etkenin her birini göz önünde bulundurduğumuzda bunların İmam Hasan'ın (a.s.) döneminde daha farklı olduğunu görmekteyiz. İmam Hüseyin'in (a.s.) kıyam etmesine neden olan birinci etken şudur: Zalim hükümet İmam Hüseyin'den (a.s.) biat etmesini isteyerek; "Biat için Hüseyin'i sıkı bir şekilde tut; ona hiçbir fırsat verme; kesinlikle biat etmesi gerekir" diyor. İmam Hüseyin'den (a.s.) biat etmesini istiyorlardı. İmam Hüseyin'in (a.s.) cevabı: "Hayır; biat etmem" oldu. Olumsuz cevap vermiş ve biat etmemişti. Peki ya İmam Hasan? Muaviye'yle barış yapmak isteyince Muaviye, "Gel bana biat et" diye İmam Hasan'dan biat etmesini mi istedi? (Biat hilafeti kabul etmek demektir) Hayır; aksine barış sözleşmesinin maddelerinden biri de biat istememekti ve zâhiren hiçbir ta-